Onderzoek aanpak en voortgang
De geschiedenis van de motorklipper Jansje is veel meer dan de geschiedenis van één schip. Het is een zoektocht naar het leven van een Zeeuwse schippersfamilie, naar de ontwikkeling van de Nederlandse binnenvaart en naar het verhaal achter een schip dat meer dan een eeuw geleden werd gebouwd. Dit onderzoeksproject heeft als doel de geschiedenis van de Jansje en de familie Jongman zo volledig en betrouwbaar mogelijk te reconstrueren en vast te leggen voor toekomstige generaties.
Wat dit onderzoek bijzonder maakt, is dat het niet uitsluitend is gebaseerd op algemene literatuur of bestaande scheepsregisters. De basis wordt gevormd door een omvangrijk familiearchief met originele documenten die gedurende tientallen jaren zijn bewaard gebleven. Hierdoor is het mogelijk om niet alleen de technische geschiedenis van het schip te beschrijven, maar ook het dagelijkse leven van de mensen die erop woonden en werkten.
Onderzoek op basis van primaire bronnen
Bij dit onderzoek staan primaire bronnen centraal. Dat zijn originele documenten die zijn opgesteld in de periode waarin de gebeurtenissen plaatsvonden. Deze bronnen vormen de meest betrouwbare basis voor historisch onderzoek.
Tot de belangrijkste bronnen behoren:
notariële hypotheekakten;
eigendoms- en registratiedocumenten;
belastingkaarten en officiële persoonsdocumenten;
kasboeken en reisadministraties;
onderhoudsrekeningen en werfnota's;
originele foto's van de Jansje;
familiefoto's en persoonlijke documenten van de familie Jongman.
Door deze documenten met elkaar te vergelijken ontstaat stap voor stap een steeds completer beeld van de geschiedenis van het schip.
Historisch onderzoek
Naast het familiearchief wordt gebruikgemaakt van nationale, regionale en maritieme archieven. Daarbij worden onder andere de volgende instellingen geraadpleegd:
Kadaster
Zeeuws Archief
West-Brabants Archief
Nationaal Archief
Stadsarchief Rotterdam
Vereniging De Binnenvaart
Maritiem Digitaal
Delpher
WieWasWie
CBG Centrum voor Familiegeschiedenis
Deze archieven bevatten aanvullende informatie over scheepsregistraties, notariële akten, bouwgegevens, genealogie, historische foto's, krantenberichten en andere documenten die helpen om ontbrekende puzzelstukken terug te vinden.
Een onderzoek dat voortdurend groeit
Historisch onderzoek is nooit volledig afgerond. Regelmatig worden nieuwe documenten, foto's of archiefstukken gevonden die bestaande kennis aanvullen of soms zelfs corrigeren. Daarom wordt binnen dit project iedere nieuwe bron zorgvuldig beoordeeld en verwerkt.
Belangrijk uitgangspunt is dat er altijd onderscheid wordt gemaakt tussen:
bewezen feiten, ondersteund door één of meerdere primaire bronnen;
waarschijnlijke conclusies, gebaseerd op meerdere aanwijzingen;
hypothesen, waarvoor nog aanvullend bewijs nodig is;
familieoverleveringen, die waardevol zijn maar pas als historisch feit worden beschouwd wanneer zij door onafhankelijke bronnen kunnen worden bevestigd.
Op deze manier blijft het onderzoek transparant en controleerbaar.
Meer dan een schip
Hoewel de Jansje het centrale onderwerp vormt, richt het onderzoek zich nadrukkelijk ook op de mensen achter het schip. De levens van Willem Jongman, Pieter Jongman en hun familie vormen de rode draad door deze geschiedenis. Hun administratie, foto's en persoonlijke documenten geven een uniek inzicht in het bestaan van een binnenvaartschippersgezin in de eerste helft van de twintigste eeuw.
Daarnaast wordt onderzocht welke routes de Jansje voer, welke goederen werden vervoerd, hoe de exploitatie financieel werd gevoerd en welke rol het schip speelde binnen de Zeeuwse en Nederlandse binnenvaart.
Een levend historisch project
Deze website laat de voortgang van het onderzoek zien. Nieuwe vondsten, archiefonderzoek, transcripties en historische analyses worden regelmatig toegevoegd. Het uiteindelijke doel is een zo volledig mogelijke digitale monografie van de Jansje en de familie Jongman, gebaseerd op controleerbare bronnen en zorgvuldig historisch onderzoek.
Heeft u zelf documenten, foto's, verhalen of andere informatie over de Jansje, de familie Jongman of de Zeeuwse binnenvaart, dan nodig ik u van harte uit om contact op te nemen. Iedere bijdrage kan helpen om de geschiedenis van dit bijzondere schip verder te reconstrueren en voor de toekomst te bewaren.