Toen ik in aanraking kwam met ACT via het revalidatie programma bij Revant in Breda, ben ik op zoek gegaan naar openbare bronnen over ACT die met name voor de revalidant interessant zijn. Nou dat heb ik geweten. Wat een oerwoud aan website, coaches, boeken, artikelen, trainingen, opleidingen etc. etc. Ik zag werkelijk waar het bos niet meer door de bomen. Daarom doe ik een poging om je hierbij een beetje op weg te helpen met een aantal mogelijk interessante werkboeken en tools. Ik heb absoluut niet de intentie om volledig te zijn maar hoop dat het jou op weg kan helpen.

Publicaties

De valstrik van het geluk – cartoonboek

Russ Harris & Bev Aisbett

Misschien wel een van de leukste manieren om voor het eerst met ACT kennis te maken. De valstrik van het geluk – cartoonboek legt belangrijke principes uit ACT uit met korte teksten, herkenbare situaties en veel illustraties. Daardoor voelt het veel minder als een studieboek. De oefeningen zijn gebaseerd op acceptatie, mindfulness en het leren omgaan met lastige gedachten en gevoelens.

Wat maakt het interessant? De theorie wordt visueel en met humor uitgelegd. Begrippen die aanvankelijk ingewikkeld kunnen klinken, worden daardoor snel herkenbaar. Het boek is vooral geschikt wanneer je wilt begrijpen waarom voortdurend proberen vervelende gedachten en gevoelens weg te krijgen soms juist averechts werkt.

Hoe kan het helpen? Het is een fijne eerste kennismaking met ACT. Je hoeft vooraf niets van psychologie te weten en kunt tijdens het lezen meteen eenvoudige oefeningen proberen. Bekijk De valstrik van het geluk – cartoonboek

ACT Guide – ACT oefenen via een app

ACT Guide van Gijs Jansen

ACT Guide is een Nederlandstalig digitaal platform en app rondom ACT. De app is gratis te downloaden en geeft toegang tot een aantal oefeningen. Binnen het uitgebreidere platform zijn veel meer oefeningen, filmpjes, animaties en trainingen beschikbaar.

Wat maakt het interessant? Je hoeft geen boek naast je te leggen. Je kunt op je telefoon of tablet kennismaken met oefeningen en uitleg en zo ACT veel gemakkelijker onderdeel maken van je dagelijkse routine.

Hoe kan het helpen? ACT werkt vooral wanneer je regelmatig oefent. Een app maakt het eenvoudig om bijvoorbeeld tussendoor een korte oefening te doen of opnieuw stil te staan bij wat belangrijk voor je is. Bekijk ACT Guide

ACT in Actie – een website vol gratis oefeningen

ACT in Actie

ACT in Actie is een uitgebreide Nederlandstalige website over ACT. Voor iemand die zelf wil oefenen vind ik vooral de downloadsectie interessant. Daar staan inmiddels meer dan honderd ACT-oefeningen, metaforen, informatiebladen en andere hulpmiddelen die gratis beschikbaar worden gesteld. Het materiaal behandelt onder andere acceptatie, defusie, mindfulness, waarden en toegewijd handelen.

Wat maakt het interessant? Je kunt heel gericht kiezen wat je wilt oefenen. Wil je bijvoorbeeld meer afstand leren nemen van je gedachten? Dan kun je zoeken bij defusie. Wil je ontdekken wat werkelijk belangrijk voor je is? Kijk dan bij waarden. En wil je vooral leren om aandacht te hebben voor het hier en nu? Dan zijn er mindfulness-oefeningen.

Hoe kan het helpen? ACT in Actie is ideaal wanneer je niet meteen een heel werkboek wilt doorlopen, maar gewoon een oefening wilt kiezen en proberen. Bekijk alle gratis oefeningen en downloads. Er zijn daarnaast twaalf gratis ingesproken ACT-oefeningen die je online kunt beluisteren of downloaden. Daarbij vind je onder andere oefeningen rondom ruimte maken, gedachten observeren, zelfcompassie, ademhaling en de bodyscan. Beluister de gratis ACT-audio-oefeningen

Aan de slag met ACT

Michael Sinclair & Matthew Beadman

De titel zegt eigenlijk precies wat dit boek doet: je gaat aan de slag. Het is een beknopte kennismaking met Acceptance & Commitment Therapy waarin de auteurs werken vanuit drie herkenbare processen: wakker worden, ontspannen en in actie komen. Je onderzoekt wat je belangrijk vindt en leert dagelijkse gedachten en emoties anders te benaderen.

Wat maakt het interessant? Het boek is overzichtelijk en praktisch. Je krijgt voldoende uitleg om te begrijpen wat je doet, zonder eerst een uitgebreide theoretische studie over ACT te moeten volgen.

Hoe kan het helpen? Dit boek past goed wanneer je na wat losse oefeningen behoefte krijgt aan meer structuur. Je kunt het stap voor stap doorlopen en de theorie direct verbinden met je eigen dagelijks leven. Bekijk Aan de slag met ACT

Voluit leven

Ernst Bohlmeijer & Monique Hulsbergen

Voluit leven is een Nederlands zelfhulpboek waarin ACT en mindfulness worden gecombineerd. Centraal staat niet het voortdurend proberen te voorkomen van ongemak, maar leren ruimte te maken voor wat er is en tegelijkertijd te onderzoeken welke waarden richting kunnen geven aan je leven. In 2024 verscheen een herziene editie van het boek.

Wat maakt het interessant? Het boek gaat verder dan een paar losse technieken. Het nodigt uit om gedurende langere tijd bewust te oefenen met acceptatie, mindfulness en persoonlijke waarden.

Hoe kan het helpen? Vooral wanneer je ACT wat beter hebt leren kennen en wilt onderzoeken hoe je de methode structureler in je eigen leven kunt gebruiken, is dit een mooie volgende stap. Bekijk Voluit leven

Mijn eigen ACT-kompas

Naast bovenstaande bronnen heb ik zelf een interactief ACT-kompas gemaakt. Niet te veel van voorstellen maar het heeft mij geholpen om ACT daadwerkelijk onderdeel of misschien moet ik wel zeggen leidend te laten zijn hoe ik mijn levensreis vervolg nadat ik had geaccepteerd dat pijn een onderdeel van mijn leven is.

In het ACT-kompas vind je onder andere:

• een dagstart, middagcheck-in en avondevaluatie;

• ruimte om je persoonlijke waarden te bepalen;

• een stoplichtmodel waarmee je signalen eerder leert herkennen;

• oefeningen om gedachten als gedachten te leren opmerken;

• de korte STOP-oefening;

• je eigen levenskompas;

• ruimte voor koersdoelen en kleine haalbare stappen.

Wat maakt het interessant? Het uitgangspunt is niet dat je alles perfect moet invullen. Het kompas stelt eigenlijk steeds opnieuw drie eenvoudige vragen: Wat merk ik op? Wat is voor mij belangrijk? Welke kleine stap past daar nu bij? Bij het kompas heb ik ook een aparte handleiding gemaakt. Daarin wordt uitgelegd hoe je de PDF gebruikt en bewaart, welke onderdelen je zelf kunt invullen en hoe je het kompas eventueel samen met ChatGPT verder kunt personaliseren.

Hoe kan het helpen? Het is geen therapieprogramma, maar een persoonlijk hulpmiddel waarmee je ACT-principes kunt vertalen naar het dagelijks leven. Het kompas is gemaakt als interactieve PDF en kan bijvoorbeeld op een iPhone of iPad worden gebruikt. Je hoeft er geen kennis van ACT of psychologie voor te hebben. Download mijn ACT-kompas en de userguide.

Facebookgroepen

Soms is het prettig om niet alleen boeken en oefeningen te bekijken, maar ook te lezen hoe anderen met ACT werken. Op Facebook bestaan groepen waar ervaringen, oefeningen, vragen, metaforen en interessante ACT-bronnen worden gedeeld. Ik zie zo'n groep vooral als een plek voor uitwisseling en inspiratie. Berichten van groepsleden zijn geen vervanging voor professioneel psychologisch of medisch advies. Realiseer je dat alhoewel dat er beperkingen zijn als je met dergelijke groepen aan de slag gaat ten aanzien van je privacy. Ik heb er persoonlijk weinig tot geen ervaring mee. Ben dus benieuwd naar jouw ervaringen.

Mijn advies

Gewoon beginnen. Kies je richting en zet je eerste kleine stapjes. Wil je gewoon eens ontdekken wat het is? Begin dan bijvoorbeeld met De valstrik van het geluk – cartoonboek of bekijk ACT Guide. Wil je meteen iets proberen? Download dan een oefening bij ACT in Actie. Wil je wat systematischer leren? Kijk dan naar Aan de slag met ACT of Voluit leven. En wil je ACT vooral verbinden met je eigen dagelijks leven? Dan kun je mijn ACT-kompas proberen.

Het belangrijkste is misschien wel dit: Lees niet alleen over ACT. Probeer iets. Doe een oefening. Sta even stil. Merk op wat je hoofd doet. Onderzoek wat voor jou belangrijk is. En kies vervolgens één kleine stap. Je hoeft ACT niet in één keer te begrijpen. Juist door het te oefenen wordt steeds duidelijker wat ermee bedoeld wordt.

Deze informatie en de genoemde hulpmiddelen zijn bedoeld voor informatie, persoonlijke ontwikkeling en reflectie. Ze vervangen geen professionele medische of psychologische behandeling wanneer die nodig is.